Themagroep Voedsel & Landbouw Fryslân

Logo_voedselplaats_partner
Adresgegevens:
Buorren 28
9012DH
Bezoekadres: Raerd
www.eetbaarfryslan.frl

NIEUW: Opleiding Friese Permacultuurlandbouw

 
In veel dorpen worden plannen gemaakt of al gerealiseerd rond het thema voedsel. Het kan gaan om lokale voedselproductie vanuit een dorpstuin, een boer die producten direct in het dorp afzet via de plaatselijke supermarkt, een voedselcoöperatie van dorpelingen die graag biologische eten, bij voorkeur uit de buurt, een strook eetbaar openbaar groen of bedenk het maar…. De voorbeelden verschillen in omvang en inhoud, maar dat maakt het des te interessanter om de verschillende ervaringen uit te wisselen. In deze themagroep werken dorpen en  deskundigen op dit moment samen aan plannen voor meer streek – en seizoensgebonden producten in dorpen. Van eetbare berm tot dorpsboerderij.
 
 
 
 
 
 

Opleiding Friese Permacultuurlandbouw

 

Netwerk Duurzame Dorpen organiseert in samenwerking met
Permacultuurschool Nederland en Zelfoogsttuin Ús Hôf en met financiering van
het Stimuleringsfonds van Rabobank Heerenveen-Zuidoost Friesland:

De Opleiding Friese Permacultuurlandbouw

 

Let op! Het programma en daarmee de kosten voor de cursus zijn gewijzigd om ze beter aan te laten sluiten op de agrarische bedrijfsvoering! We starten op maandag 13 maart. Kijk hieronder voor de nieuwe informatie. Aanmelden voor de opleiding kan tot en met 10 maart 2017 door inschrijving via het aanmeldformulier.

Voor aanvullende vragen of overleg kunt u terecht bij:

Bregje Hamelynck
Netwerk Duurzame Dorpen
Coördinator Voedselwerkplaats Súdwest Fryslân


06 – 290 467 23
bregje@ushof.nl

 

Waarom deze opleiding?     |      Inhoud van de opleiding     |     Wat is permacultuurlandbouw? 


Beoogde deelnemers        |       Programma      |       Docenten       |    Kosten    |    Aanmelding



 

 

Waarom deze opleiding?


Een groeiende groep consumenten wil duurzaam geproduceerd voedsel en het liefst van lokale bodem. Ook in Friesland vindt een groeiend aantal consumenten de weg naar lokale producenten. Maar het aanbod van duurzaam geproduceerde lokale groenten en fruit blijft achter bij deze vraag. Daarnaast zijn veel agrariërs in Friesland op zoek naar nieuwe kansen voor de toekomst. Wat zijn de mogelijkheden voor verkoop aan lokale consumenten? Welke aanvullende producten kunnen worden aangeboden? Hoe past groenten en fruit in dat aanbod?

Ook veel Friese dorpen zijn actief met duurzaamheid en zelfvoorzienendheid. Vaak wordt gestart met het thema duurzame energie, maar het volgende onderwerp dat zich aandient is de voorziening in duurzaam geproduceerd lokaal voedsel (zie www.netwerkduurzamedorpen.nl). Welke sociale functies zou dit kunnen hebben voor het dorp? Wat is de relatie met kleinschalig toerisme en recreatie? Zijn er mogelijkheden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt?

In het licht van deze ontwikkelingen organiseert het Netwerk Duurzame Dorpen, in samenwerking met Permacultuurschool Nederland en Zelfoogsttuin Ús Hôf de tweejarige opleiding Permacultuurlandbouw. Het Stimuleringsfonds van Rabobank Heerenveen sponsort een substantieel deel van de opleidingskosten voor het eerste jaar van de opleiding.

 


 

 

Inhoud van de opleiding


De opleiding is gericht op het ontwikkelen van productietuinen op basis van Permacultuur. Deze tuinen met groenten en fruit van één tot vier hectare groot kunnen voorzien in de dagelijkse behoefte aan groenten van 100/400 volwassenen. Ook is een combinatie met een divers akkerbouw of veeteeltbedrijf mogelijk, kleinschalig toerisme of specifieke werkzaamheden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

De opleiding duurt twee jaar. Het eerste jaar is met name gericht op de kennisoverdracht over permacultuur, tuinontwerp, samenhang tussen soorten, teeltwijze, onderhoud, materialen gebruik, etc. Ook is er aandacht voor de samenhang met overige bedrijfsvoering, het ontwikkelen van een lokale afzetmarkt en kennis op het gebied van wet- en regelgeving.  Het tweede jaar van de opleiding is meer gericht op de individuele plannen van de deelnemer, op de bedrijfsvoering en zal ook directe bedrijfsadvisering behelzen. De precieze invulling zal worden afgestemd op de behoeften van de deelnemers.

De docenten van de opleiding zijn Taco Blom (Permacultuurschool Nederland) en Bregje Hamelynck (Zelfoogsttuin Ús Hôf). Daarnaast zullen verschillende gastdocenten onderdelen van de opleiding verzorgen. 

Het eerste jaar zal starten op maandag 13 maart 2017 en doorlopen tot maandag 18 december 2017 (met een vakantieperiode in juli/aug). Aanmelding voor het eerste jaar is geen verplichting tot deelname aan het tweede jaar.  Het eerste jaar van de opleiding bestaat uit 14 dagen van twee dagdelen theorie, afgewisseld met excursies of informatie van een gastdocent. De cursusdag is in principe de maandag van 10.00 - 16.00 uur. Zie het  Programma van de opleiding voor de data en de specifieke invulling. Daarnaast worden de deelnemers van harte uitgenodigd stage te lopen. Stageadressen worden door de opleiding voorzien, maar eigen invulling of aanvulling is mogelijk. In totaal komt de verplichte studiebelasting van de opleiding daarmee op één dag per twee weken, plus huiswerkopdrachten. 

 


 

 

Wat is Permacultuurlandbouw?

Afgelopen jaren is in Friesland ervaring opgedaan met permacultuurlandbouw. Een methode die aandacht heeft voor het belang van een ‘gezonde bodem’ en voor de natuurlijke samenhang tussen bomen, struiken en één en tweejarige gewassen. Door de soorten in die natuurlijke balans te vervangen door gelijkwaardige eetbare varianten wordt een hoog productief systeem gecreëerd met een grote diversiteit aan soorten op een klein oppervlakte. De samenhang tussen de gewassen en de kwaliteit van het bodemleven dragen bij aan het voorkomen van ziektes en plagen. De diversiteit zorgt voor verminderde kans op een misoogst en daardoor voor een gegarandeerde opbrengst.

Bij deze opleiding zal specifiek aandacht zijn voor de plantensoorten die gedeien op de verschillende typen bodem die veel in Friesland voorkomen. Ook zal ingegaan worden op de effecten van het Friese klimaat, de typische waterhuishouding, heersende windrichting en andere natuurlijk- en omgevingsfactoren in Friesland op de teelt. 

 

 


 

 

Beoogde deelnemers

De opleiding is gericht op ondernemers in Friesland die serieus overwegen een productietuin voor groenten, fruit of noten te beginnen, al dan niet in aanvulling op een akkerbouw of veeteeltbedrijf. De deelnemer dient te beschikken over minimaal één hectare landbouwgrond voor het opzetten van een productietuin van enige vorm. Het eerste opleidingsjaar staat in het teken van het ontwerp van de tuin, de echte productiewerkzaamheden beginnen in het tweede jaar van de opleiding. 

Kandidaten van buiten Friesland kunnen zich aanmelden. Indien de opleiding nog niet vol zit zullen zij op volgorde van aanmelding worden toegelaten tot de opleiding. Of ze zijn toegelaten tot de opleiding zal half februari 2017 worden doorgegeven.

Voorafgaand aan de start van de opleiding zal een intakegesprek plaatsvinden met één van de docenten. 

 

Aanmelding tot en met vrijdag 10 maart 2017

 


 

Programma

 

Download hier hier programma.

 


 

Docenten

 

Hoofddocenten van de opleiding zijn Taco Blom (Permacultuurschool Nederland) en Bregje Hamelynck (Zelfoogsttuin Ús Hôf). Daarnaast zullen verschillende gastdocenten onderdelen van de opleiding verzorgen.
 


Taco Blom
Taco is Permacultuurontwerper en docent. Hij adviseert projecten en legt Permacultuurtuinen aan in binnen- en buitenland. Hij is van kinds af aan opgegroeid met bomen, struiken en kruiden en werkt er al meer dan 25 jaar beroepsmatig mee. Dit deed hij zowel in de gangbare land- en tuinbouw als in de biologische en sinds 2007 in de Permacultuur. Permacultuur is voor Taco een logische stap verder. Nog meer samenwerken met de natuur, en zo een eetbaar landschap creëren.

Taco is ook de drijvende kracht achter www.samenland.be
Hier ook een interessant artikel over Samenland.
 


Bregje Hamelynck
Bregje heeft jaren gewerkt 'in de duurzaamheid'. Als expert bij een ethisch beleggingsfonds, duurzaamheidscoördinator bij een internationale bank, senior consultant bij een milieuadviesbureau, directeur bij een stichting voor duurzame energieprojecten in ontwikkelingslanden, docent economie aan een hogeschool en als zelfstandig adviseur. In 2012 volgde zij zelf de Opleiding Permacultuur bij Taco Blom. In 2013 begon ze met haar man Michel Pauluis een permacultuur zelfoogsttuin Ús Hôf in Sibrandabuorren. In 2016 richtte zij met een aantal deelnemers van de zelfoogsttuin een voedselcoöperatie op om in de aanvullende biologische producten te voorzien, bij voorkeur uit de streek. Zie ook www.ushof.nl en www.usiten.nl

 


 

 

Kosten

Door sponsoring van het Stimuleringsfonds van Rabobank Heerenveen-Zuidoost Friesland van 1000€ per deelnemer voor deze eerste editie, bedraagt de eigen bijdrage voor de deelnemers voor het eerste jaar van de opleiding 1.450,00€ ex BTW. Dat is 1.754,50€ inclusief BTW. Betaling in principe voorafgaand aan de eerste bijeenkomst. In overleg is een gespreide betaling mogelijk. 

Hiervoor krijgt de deelnemer toegang tot de theorie- en excursiedagen, het cursusmateriaal en de stageplek. Dit is inclusief koffie, thee en lunch op de theorie/excursiedagen. 

Deelnemers die de theoriedagen en excursiedagen hebben gevolgd en een afsluitende presentatie hebben gegeven van hun tuinplan ontvangen na afloop van de opleiding een certificaat van deelname. 

 

Aanmelding tot en met vrijdag 10 maart 2017.

 


 

 

Aanmelding

 

Download hier het aanmeldingsformulier.
Sluitingsdatum voor aanmelding is vrijdag 10 maart 2017.

 

Partners

 

         

 

 
 

Nieuws en documenten

Voeding_original

Bodem

Presentatie over het belang van een gezonde bodem

Op 26 oktober heeft Theo Mulder in IJlst een inspirerende presentatie verzorgd over het belang van een gezonde bodem. 

U kunt de presentatie hieronder downloaden:

 Lokaal voedsel IJlst 26-10-2015

 


 

Voeding_originalVoedselbossen

Toekomstboeren heeft haar eerste bundel uitgebracht!


Toekomstboeren is een jonge vereniging voor nieuwe en toekomstige boeren die voorbijgaan aan wat 'gangbaar' is in de landbouw.

Tijdens het Permacultuurfestival in België (3-5 juli) is de bundel "Permacultuur en Voedselbossen" gepresenteerd, al eerste uit een reeks inspirerende thematische bundels. Voor deze bundel zijn verschillende toekomstboeren geïnterviewd zoals Foodforestry Nederland, Anastasia Limareva, Taco Blom en Linder van der Heerik.


Later zullen de verhalen ook beschikbaar komen op de website en uitgedeeld worden op toekomstige evenementen.


Meer informatie en verhalen over Toekomstboeren zijn te vinden op de website (www.toekomstboeren.nl)

 


 

Hieronder vindt u alle informatie over voedselbossen, geschreven door Anastasia Limareva.
 

 Basishandboek aanleg en beheer voedselbossen

 Planten biografieën van eetbare bomen en struiken in voedselbossen

 Extra informatie over Voedselbossen

 

Op 27 november 2014 organiseerde de Themagroep Voedsel & Landbouw een succesvolle introductielezing over voedselbossen. Er zijn inmiddels vier voedselbossen in ontwikkeling.

Wilt u meer weten over voedselbossen, stuur dan een mail naar anastasia.limareva@gmail.com


Anastasia Limareva, is op dit moment student Milieukunde aan Van Hall Larenstein te Leeuwarden, en initiatiefnemer van Voedselbos Leeuwarden.
Ze doet een projectstage bij de themagroep Voedsel & Landbouw van Netwerk Duurzame Dorpen.

In het Friesch Dagblad van 5 december stond een artikel over dit voedselbos:
 

 'Plannen voor voedselbos in Leeuwarden', Friesch Dagblad:Theo Klein, 5 december 2014

 'Gratis voedsel oogsten in de stad', Friesch Dagblad:Theo Klein, 5 december 2014

 

 


 

Voeding_original

Overige documenten

De zuivel terug in Heeg?

In Heeg woon je midden tussen de boeren, maar de melk van onze buurman is nergens in de buurt te koop. Zelfs de melk van hun eigen coöperatie, komt van boeren aan de andere kant van het land. De tijden dat iedere tweede Hegemer werkte op de boerderij of melkfabriek is voorbij. De boer maait zijn kilometers gras, voert zijn koeien in de stal en wij rijden daar tussendoor naar kantoor in de stad. Het project 'De zuivel terug in Heeg' is een onderzoek naar de mogelijkheden om de banden tussen de boeren en het dorp te herstellen.

Samen met Lucie Gelderblom van Gelderblomgoed werden boeren van Heeg geïnterviewd om er achter te komen welke kansen zij zien voor initiatieven om nieuwe verbindingen tot stand te brengen. Ook werden toeristen in de havens en op de campings gevraagd om hun interesse te peilen voor producten of activiteiten van de Hegemer boeren. Eerder gaven de inwoners van Heeg in een dorpsenquête aan graag meer betrokken te willen zijn bij agrarisch Heeg. De zuivel terug in Heeg is onderdeel van het project Dorpslandbouw Zuidwest Fryslân en wordt mogelijk gemaakt door de provincie Fryslân. 

Het project leverde een aantal nieuwe initiatieven op, waaronder een werkgroep die de mogelijkheden onderzoekt voor het leveren van stroom van boerendaken aan het dorp, een plan voor het eenmalig openstellen van een oude wandelroute tussen Heeg en Woudsend en een onderzoek naar de haalbaarheid voor een tappunt voor rauwe melk in het centrum van het dorp.

De rapportage kunt u hieronder downloaden

 De zuivel terug in Heeg?

 De zuivel terug in Heeg? (Bijlagen)

 

Er is ook een filmpje gemaakt voor het project (Friestalig):

 

De zuivel terug in Heeg? from Jeroen Hoogendoorn on Vimeo.

 

 

De Kenniskring Buurtmoestuinen is een netwerk van mensen die in Almere een buurttuin willen oprichten – of dat gedaan hebben. De deelnemers bespreken moeilijkheden met elkaar en pakken samen vragen op. Op die manier helpen ze elkaar hun idee te verwezenlijken. Maar er blijven altijd vragen. Een buurtmoestuin oprichten heeft namelijk best wat voeten in de aarde (figuurlijk bedoeld); denk aan toestemming krijgen voor het gebruik van de grond, het meekrijgen van buurtgenoten en het maken van een teeltplan. 


  Handleiding buurtmoestuinen II

  Handleiding voor het opzetten van een buurtmoestuin 2014

 


 

  Handboek Stadslandbouw


Dit handboek is gebaseerd op de ervaringen die zijn opgedaan tijdens het ontwikkelen van een 
praktijknetwerk voor stadslandbouw in Sneek. De kennis en ervaringen zijn gebaseerd op de lokale 
situatie, maar veel kansen en knelpunten zullen voor het hele land van belang zijn. Het 
praktijknetwerk zal in de toekomst verder gaan als Stichting Stadslandbouw Sneek. Deze Stichting 
heeft nauwe relaties met het Netwerk Duurzame Dorpen en werkt veel samen met de dorpen die in 
dezelfde gemeente Súdwest Fryslân liggen. Dit komt omdat de gemeente een hele belangrijke 
partner is bij de ontwikkeling van stadslandbouw. De landbouwbedrijven in de regio zuidwest 
Friesland die gezamenlijk hun producten op de markt willen zetten kunnen dit doen onder het recent 
opgerichte streekproducten label “De Marren”. 
 


 
       (Planbureau voor de Leefomgeving)

 


 

 Presentatie Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen (31 maart 2014)

 


 

 Verslag thema avond Dorpen & Voedsel  (27 februari 2013)

 

 

Ondersteuningsaanbod

Ondersteuningsaanbod

Voeding_original

Inkoop & advies Fruit Yn Fryslân

De voedselwerkplaats werk samen met de Stichting Fruit in Fryslân. De samenwerking biedt verschillende voordelen. Door gezamenlijke inkoop zijn de prijzen van bomen en struiken lager, deze Stichting biedt advies op maat, komt uw dorpstuin bezoeken en u kunt direct bestellen via het formulier.

 

 

Lees meer